Hversu margar fóstureyðingar eru raunverulega framkvæmdar á grundvelli þess að konan ræður yfir líkama sínum?

modirogbarn

 Undanfarið hefur pistill ungrar hugrakkrar konu um reynslu hennar af fóstureyðingum farið um samskiptamiðla á netinu. Pistillinn var birtur undir titlinum „Ég fór í fóstureyðingu – mín saga" og má lesa í heild sinni hérna.  Pistillinn er ekkert gamanmál og fjallar um efni sem er afar viðkvæmt, persónulegt og vekur mikilvægar spurningar um fóstureyðingar og það ferli sem val konunnar um fóstureyðingu byrjar. Það hefur vart verið auðvelt fyrir höfundinn að skrifa og birta pistilinn undir nafni og á hún þakkir skilið fyrir að hafa vakið máls á þessu viðkvæma efni.

Pistillinn vekur upp mikilvægar spurningar um fóstureyðingar og regluverk það sem gildir um fóstureyðingar og raunveruleikann sem konur, börn og aðrir sem málið snertir standa frammi fyrir.

Mörg atriði sitja eftir þegar lestri pistilsins er lokið, má þar nefna staða og möguleika maka til að taka þátt í ákvörðunarferlinu, jafnrétti kynjanna, réttur konunnar til að ráða yfir eigin líkama, áhrifavaldar kvenna, félagslegar aðstæður kvenna og misnotkun annarra á stöðu þeirra, nauðung, o.s.frv.

Á næstunni langar okkur að fjalla nánar um sum þessara atriða, sér í lagi tvö þeirra. Annars vegar rétt konunnar til að ráða yfir líkama sínum og þannig velja hvort hún vilji ganga í gegnum meðgönguna eða fara í fóstureyðingu. Hinsvegar er það spurningin um hver raunverulega velur og/eða hefur áhrif á þetta val konunnar um hvort hún fari í fóstureyðingu eða fæði barnið sitt.

Réttur kvenna yfir eigin líkama, réttlætingarástæða fóstureyðinga?

Fóstureyðingar eru títt tengdar kvenréttindabaráttu og rétti kvenna, þá sérstaklega yfir líkama sínum. Þetta er eitthvað sem kemur alltaf upp í umræðunni. Í sjálfu sér er það ekki ómálefnalegt að kona geti valið það á fyrstu stigum meðgöngunnar hvort hún vilji ljúka henni snemma og komast hjá áhættunni sem fylgir meðgöngunni. En þó vegast hér á ýmis sjónarmið um lífsvernd barns og rétt konu yfir líkama sínum sem ekki verður farið nánar í hérna. Enda er á fyrstu stigum meðgöngunnar, frá læknisfræðilegu sjónarhorni, minni áhætta að gangast undir fóstureyðingu en að eiga fulla meðgöngu. Samkvæmt opinberum tölum fara konur sjaldan í fóstureyðingar vegna þess að þær vilja losna undan óþægindum og áhættum meðgöngunnar. Þau sjónarmið virðast ekki vera forsenda fyrir því að einstaklingur velji það að fara í fóstureyðingu.

Samkvæmt upplýsingum frá landlæknisembættinu voru á árinu 2011 framkvæmdar 969 fóstureyðingar hér á landi. Af þeim voru 936 framkvæmdar af félagslegum ástæðum, 30 af læknisfræðilegum ástæðum og 3 framkvæmdar af samblandi af félagslegum og læknisfræðilegum ástæðum. Sú ákvörðun að ganga ekki með barn fulla meðgöngu vegna þeirra afleiðinga sem það hefur á líkama konunnar verður ekki flokkuð sem félagsleg.  Þessi títt nefnda forsenda fyrir frjálsu aðgengi kvenna að fóstureyðingum heldur því ekki nema í miklum minnihluta fóstureyðingar tilvika. Það hlýtur í öllu falli að vera ótækt að nota rétt kvenna til að ráða yfir eigin líkama sem réttlætingarástæðu fyrir fóstureyðingum af félagslegum toga. Slíkt er afar varhugavert, enda þarfnast  fóstureyðingar vegna félagslegra aðstæðna annars konar réttlætingu – en slíkar eru frekar til þess fallnar að brjóta gegn konum og geta leitt til þess að þær velji fóstureyðingu gegn sinni sannfæringu.

Fjallað verður nánar um þau tilvik síðar og þann mikilvæga punkt pistlahöfundarins að ofan um að konur mega ekki lenda í þeim aðstæðum að annar einstaklingur beint eða óbeint neyðir hana til að fara í fóstureyðingu, en mikil hætta er á slíku þegar kemur að félagslegum fóstureyðingum.

-DS

logo

Viltu skrá þig í samtökin eða verða að liði á einhvern hátt? Sendu okkur tölvupóst á netfangið valkostir@valkostir.is. Öll aðstoð er vel þegin.